Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

313 װעגן $ן קןונםטרוקטיװן פי*ן 8ון הילף 8אר די פוילישע ייון נאענטן שטעטל׳ װאם איז אזוי אויך איבערפולט מיט קלײטלעך און קרעמלעך, איז אװדאי ניט קײן סאציאלע און ניט קײן מאטעריעלע עליה, נאר א ירידה׳ א פאלן נאך נידריקער. מיר האבן שוין העבער געזאגט, אז ניט געקוקט אויף די אלע געבראכטע דאטעם, קאן זײער זײן, אז אין גאנץ פוילן איז דאך נישט געפאלן די צאל יידן באשעפטיקטע אין האנדל. װייל װי באלד ס׳איז ניטא 8אר װאס זיך צו נעמען און וװהין צו אנטלוי§ן׳ מוז מען עפעם טון - שטעלט מען זיך אין מארק אדער מען עפנט א קלײטל. גיט זיך דאם ניט אײן אין דארף, װאנדערט מען איבער אין שטעטל$ גיט זיך דאם ניט אײן אין קלײנעם שטעטל, לויפט מען אין דער גרויםער שטאט — אין גרויסן ים קאן מען גיכער בטל װערן און אויך גיבער כאפן עפעס. אײנס איז קלאר: דער וװקס פון האנדלם׳עלעמענטן אין פוילן איז ניט קײן ארגאנישער, ניט קײן ארויסגערו5ענער §ון פרזןגרעס §ון לאנד, נאר א קראנקער, אן אומנארמאלער, װאס פירט צו אן איבערבאזעצונג אין דעם דאזיקן װירטשאפטצװײג. די ארגאניזירטע אטאקע אויף דעם דאזיקן װירטשאפטצװײג און דאס קינסטלצכע שא§ן קראמצן און קרעמלעך, שטעלעם און שטעלעכלעך פירט צו א קאטאםטראפע פאר בײדע צדדים. אחורבן מאבן איז גרינגער װי אויפבויען. אט זײנען שוין פארעפנטלעכט ידיעות, ןןז אין לויםיקן יאר זײנען צוגעקומען העכער '20 טויזנט נײע קרעמלעך 5ון 4טער קאטעגאריע. די שװאכע אויפלעבונג אין לאנד, װעלכע האט נאך אלץ ניט געדעקט דעם דעפיציט 5ון לעצטן קריזיס, האט ניט געקאנט מאכן נײטיק א פארגרעסערונג פון דעם קלײנהענדלער׳אפאראט מיט גאנצע 20 טויזנט נײע געשעפטלעך. אזדער חורבן װעט אבער טרעפן שטארקער דעם יידישן צדאון דער אויפבוי מער דעם צװײטן צד, איז גאר קײן ספק ניט. אין דער אינדוםטריע מערקט זיך די זעלבע ערשײנונג װי אין האנדל, אבער אין א שװאכערן טעמפ. אויך דא איז די צאל פאטענטן 5ון גרויםע און מיטעלע אונטערנעמונגען געפאלן, אבער גענוי לויט דעם פראצענט, װי עס איז גע6אלן די פראדוקציע 5ון דצר אינדזסטריע. אין יזגר 1928 זײנען אױםגעקויפט געװארן פאטענטן פון 1 — 7 קאיטעגאריע — 33.650 און אין יאר 1937 — נאר 28.594, גאר 85,0%. דאם פאלט צונויף גענוי מיטן שטאנד 5ון דער פראדוקציצ אין דער אינדוסטריע, װעלכע האט אין יאנואר 1937 באטראםן 85 לגבי דעם יאר 1928. װידער זעען מיר, אז די גרויםע אונטער• נצמונגען שפיגלצן אין זיך אפ דצם װירקלעכן מצב 5ון דער קאניוגקטור, אבער די קלײנע װארשטאטלצך און 5אבריקלעך שפרינגען אריבער די קאנױנקטור׳גצזעצן און װאקסן אויך אין די קריזיםיארן. זײ װאקסן, ניט װײל מען דארף זײ, נאר װייל דער נײער קאנקורענט האט קײן אנדער בדירה ניט, װי װאר5ן זיך מיט זײנע שװאכע כוחות אוי6ן שװאכםטן אינדוסטריע-םעקטאר. מירקאגעןניט5ארגלײכן דיצאל פאטצנטן 5ון דער 8ער קאטעגאריע אין די זעלבע יארן, װי בנוגע דער גרויםער און מיטעלער