Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-10-01 · 6-8 (אקטאבעקר-דעצעמבער) · p. [Seite]

ד״ שנער 252 1884, װען די נײע אײגנטימער איז ױרידיש געװארן געזיכעדט זײער זכות אױף דער ערד. לויט דעם לעצט באשטעטיקטן אפמאך האבן די יידן באקומען 167 דעסיאטין ערד (שוין ארײנגערעכנט דעם פלאץ אונטער די בניגים) און 150 דעס׳ פאשעפעלד. פונעם דאזיקן יאר הײבט זיך בעצם אן די געשיכטע פון אנטאפאלער יידישער לאנדװירטשאפט. אין דעם לעצטן פערטל פון §ארגאנגענעם יארהונדערט זײנען בדרך פלל די פריערדיקע פרנםות פון די.קלײנשטעטלדיקע יידן אין דעם אמיןליקן תחום־המושב געפאלן. דער אויפשטײגנדיקער קאפיטאליזם, װאס האט געבראכט צום אױפקום §ון גרויםע האנדלס׳אונטערנעמונגען •, די פןזרברײטערוגג פון דער אײזנבאן׳נעץ — האבן געמאכט פאלן די באדײטונג §ון די ירידים און מערק װי די הויפט׳יםודות פון פארטײל׳אפאראט. צוזאמען מיט דער דאזיקער ירידה זײנען אויך אײנגעשרומפן געװארן די פרנםות 5ון די אומצאליקע ײדישע הענדלער און ירידים־פארערם, פריצישע צושטעלערס און מעקלערם. אין דער דאזיקער צײט פון ■עקאנאמישן קריזים און װײטאגלעכע סטרוקטורעלע גילגולים האבן די אנטאפאלער י?דן אנגעהױבן דעם פרװו צו פארפולן די גרויסע בלײזן אין זײערע פרנסות דורך ערדארבעט. דער או5ן, װי אזוי די אנטאפאלער ײדן זײנען געקומען צו זײער ערד, האט פון פארוים באשטימט די אומנארמאלע סטרוקטור פון די נײ אויפגעקומענע לאנדװירטשאפטן. די רעזולטאטן פון דער םטאטיסטישער אוים5־ארשונג, װאס װעלער האט דורכגעפירט אין אנטאפאל אין יאר 1900, זײנען אין גאנצן §ארשטענדלעך, אויב מען האט נאר אין זינען דעם משונהדיקן װעג, װעלכער האט די אנטאפאלער ײדן צוגעפירט צו זײערע לאנדוױרטשא5טלעכע באשע§• טיקונגען. 5ון די 167 דעס׳ ערד, װעלכע זײנען צוגעפסקנט געװארן די יידן אינעם אפמאך פון יאר 1884, זײנען 25 דעס׳ געװען פלעצער און ערד אונטער די הגיזער. דער באארבעטער שטח האט באטראפן 142 דעס׳ (ארום 155 הא). טאבעלע 1 גיט אונדז א בילד פון דער פארטײלונג פון די װירטשא3טן לויט זײער גרײם. שוין אן אויבנאוי5יקער בליק אויף דער טאבעלע װײזט אונדז די מורא- דיקע צעברעקלונג פון די װירטשאפטן. פמעט צװײ דריטל 5ון דער גאנצער צאל לאנדװירטן פארמאגן װײניקער פון 1 דעם׳ ערד. צוזאמען האבן די דאזיקע 82 לאנדװירטן פארמאגט ארום 50 דעם׳ ערד: מחמת דער גרויסער צעװארפנקײט איז א גענויע אויסמעםטונג פון דאזיקער ערד געװען זײער באשװערט. אין דורכשניט איז אויף יעדערער פון אזעלכע ברויזל־װירטשא5טן אויםגעפאלן 6,ס דעס/ די גרעםטע צאל פארצעלעם האט ניט דערגרײכט אפילו דעם דאזיקן דורכ׳ שניט. די גאנצע קאטעגאריע קומט װײניק אין באטראכט װי א פראדוצענט פון ה5ואה אדער גרינסן 5ארן מארק. די בעלי־בהים פון די דאזיקע קלײנע שטחים ערד האבן פראדוצירט פארשײדענע גרינסן, און אויך קארטאפל, נאר 5ארן אײגענעם געברויך. אין דער אגטװיקלונג פון דער גרינסך-פראדוקציע, װאס איז