Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

יעקב לעשטשיבםק* 166 יידן— 471 6 אדער 19,5 פראצ,* אין 1931 — 57862 און פרן דעם יידן נאר, 527 4 אדער 7,8 פראצ/ די צאל ניט-ײדישצ דינםטן האט זיך פארטאפלט ן די צאל יידישע האט זיך פארקלענערט אויף א דריטל. דא האבן געװים געװירקט צװײ םיבות: ערשטנס, דער גרױםעד צושטראם פון דארפמײדלעך, װעלכע פארדינגען זיך פאר גראשנם, זײנען •גרײט צו ארבעטן בײ די שװערםטע באדינ- גונגען און פראטעםטירן פמעט ניט קעגן די שקלאװישע לעבנס-תנאים, אין װעלכע א דינםטמײדל אין פוילן איז געשטעלט. אין פארגלײך מיט זײערע דארפישע װוין- און עםן-באדינגונגען איז דאם גאר אן עליה. דאס שטאטישע יידישע מײדל האט גרעםצרצ באדערפענישן און הצכערע העזגות און קאן ניט מיט זײ קאנקורירן. אפילו דאם יידישע קלײנשטעטלדיקע מײדל קאן אויך ניט קאנקורירן מיט דצר שפאט ביליקער און שפאט שקלאװישער דארפארבעט. אבצר גצװיס האט דא געװירקט נאך א סיבה — צו יענער צײט איז נאך געװען מצגלעך צו געפינען װעלכע ם׳ניט איז ארבעט אין א װארשטאט אדער פאבריק, און כאטש מען קאן גרינג דצרװײזן, אז די גרעסטע מערהײט יידישע מײדלעך, װאם ארבעטן אין די װארשטאטן און פאבריקן, פארדינען 5אקטיש װײניקער א5ילו פון די ביליקע דארפישע דינסטמײדלעך - די לצצטע באקומען דאך װוינונג און עםן! — איז מצן געגאנגצן גיכער אין א װארשטאט אײדער אין דינםט. פםיכאלאגיש איז דאם פארשטענדלצך, און ס׳איז אפילו ניט קיין ספע- צי5יש יידישע דצרשײנונג — אין אלע הויך קולטורצלע לצנדער איז §אראן א דוחק אין שטוביקע דינסטן, װײל די 5רוי גײט גערנער אץ בױרא און אין פאבריק אײדצר 5אר א דינםט. ביי אונדזער לאגע אבער אין פוילן, בײם איצ- טיקן דלות, מאכן די אויבן געבראכטע דאטעם א שװערן אײנדרוק. בפרט נאך, אז ם׳איז גאר קײן ם5ק ניט, אז כאטש יידן מאכן אוים נאר קרו5 30 פראצ׳ 5ון דצר װארשעװער באפעלקערונג, באשעפטיקן זײ געװיס צװײ דריטל 5ון אלצ דינסטמײדלעך. ם׳זײנען 5אראן סימנים, אז אויך אין דצם פרט הײבט זיך אן די לאגע בײטן $ אין א םך שטעטלעך האבן די חלוצקעס ניט בלויז געעפנט די טירן 5ון יידישצ הײזער פאר ץדישער דינסט-ארבעט, נאר אויך געשא5ן גאנץ נײצ ארבעט-באדינגונגען: אכט שעה ארבעט און נאר געהאלט אן עםן און שלא5ן, װאם 5ארװאנדלט די דינםט אין א24שעהדיקע שקלאװין. נאר לאמיר זיך אומקערן צו די עקאנאמיש אקטיװע: די גרויםע צאל דינסטן בײ די ניט-יידן הײבט בײ זײ אױף דעם פראצענט עקאנאמיש אקטיװע 1 און 5ון דצר צװײטער זײט זעען מיר, אז די באשע5טיקטע אין האנדל גיבן פמעט דעם מינימום 5ון עקאנאמיש אקטיװע. די באשע5טיקטע אין האנדל האבן אבער אױםגעמאכט: אין 1921— בײ יידן 35,5 און בײ ניט-יידן — 13,5 פראצ/ ד״ה פמעט דרײ מאל װײניקער אין 1931— בײ יידן 32,7 און בײ ניט-יידן — 13,9 פראצ׳ 5ון אלע עקאנאמיש אקטיװע. דער העכערער פראצ׳ באשע5טיקטע אין האנדל האט גורם געװען בײ יידן א קלענערן פראצענט