Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-06-01 · 3-2 (יוני-יולי) · p. [Seite]

'א£קעטע וופ,3ן פםח-שטיצע אין די יןןו־ן 1937-1935 61 באטרעפט בכן א גאנץ דריטל. אין יאר 1937 איז דער פראצענט געשטיצטע צװישן דער קלײנשטעטלדיקער בא§עלקערונג שוין נאר מיט א צענטל קלעגער װי אין די מיטעלע און גרויסע קהילות. דער אויםפעל §ון אײגענע בעםער םיטוירטע שיכמן, װאם זאלן טראגן די מע£א §ון דער אונטערשטיצונג, איז אויםגעפילט געװארן דורך די לאנדסלײט פון אויםלאנד, װאס האבן געגעבן די פינאנציעלע מעגלעכקײט אויסצןברײטערן די אונטערשטיצונגס-אקציע. אונטערן דרוק פון דער טרויעריקער װירקלעכקײט האט אויך אויפגעהערט צו װירקן דער פסיכאלאגישער מאמענט §ון שעמען זיך אויםצושטרעקן די האנט נאך געזעלשא§טלעכער הילף. דער דאזיקער מאמענט איז געװען באזונדערם שטארק אין די קלענםטע פונקטן, וװ ס׳איז אוממעגלעך צו באהאלטן פאר דער קלײנשטעטלדיקער עפנטלעכקײט די נעמען פון די נײ צוגעקומענע נצרכים. מיר האבן די מעגלעכקײט צו פארגלײכן דעם םך-הכל פון דער טאבעלע 1 מיט דער אנקעטע, װאם איז דורכגעפירט געװארן אין יאר 1934 דורכן עקאנאמיש-םטאטיםטישן בױרא בײם ״צעקאבע״ אין 260 שטעט און שטעטלעך. דער דורכשניטלעכער פראצענט פאר אלע פונקטן האט אויסגעמאכט לויט דער דאזיקער אנקעטע 23,3, בכן זײער נאענט צו אונדזערע רעזול- טאטן אין יאר 1935 (22,0 פראצ׳). דאם זאגט עדות װעגן דער ריכטיקײט פון די ציפערן. צום ש5ח פון אונדזערע קארעםפאנדענטן מוז געזאגט װערן, אז אפילו די דאטעס, װאם זײ האבן אין מאי 1937 אנגעגעבן פארן יאר 1935, האבן זיך ארויסגעװיזן מער װײניק ריכטיק. סײ אונדזער אנקעטע §ון די יארן 1935 — 1937, םײ די אנקעטע פון ״צעקאבע״ פון יאר 1934 האט ניט ארומגענומען די גרעםטע יידישע יישובים אין פוילן, װי װארשע, לאדזש, לעמבערג, װילנע אאז״װ, וװ דער פראצענט געשטיצטע איז זיכער גרעםער ניט נאר פונעם דורכשניט פאר אלע פונקטן, נאר אויך §ונעם דורכשניט פאר די גרעםטע קהילות. אין ביאליםטאק למשל האט די חברה ״צדקה גדולה״, װאם פירט די פסח-אקציע אין שטאט, געגעבן שטיצע 857 14 נפשות, ד״ה 38 פראצ׳ פון דער ייד׳ באפעלקערונג; אין לעמבערג האבןגענאםן §וןדער קהילהשער הילפס-אקציע 40 פראצ׳פון דער יידישער באפעלקערונג. פאר װארשע און לאדזש האבן מיר ניט קײן ידיעות. די פסח׳שטיצע װערט אין די דאזיקע שטעט געגעבן דורך א םך אינםטיטוציעם, און דאם אויספארשן די דאזיקע שטעט װאלט געפאדערט זײער אםך מי און צײט. על כל פנים אין הסכם מיטן פרינציפ, אז װאס גרעםער די שטאט אלץ גרעםער די צאל געשטיצטע, דארף מען אננעמען, אז נישט װײניקער װי *7 5ון דער ײדישער גרויםשטאטישער באפעלקערונג געניסט םון פסח-שטיצע״ א געװיםע צאל געשטיצטע, באזונדערם אין די גרעםערע פונקטן, פאלט בכלל ארוים §ון יעדער רעגיםטראציע. אין די חסידישע שטיבלעך און בתי-מדרשים איז זײער פארשפרײט דער מנהג צו קלײבן געלד אויף פסח-שטיצע. דאם געלט װערט םארטײלט אלם מתן בסתר. געמט מען אין אכט די אלע קארעק• ד