Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-06-01 · 3-2 (יוני-יולי) · p. [Seite]

ר. בוים 42 גארן באזונדער. דעם אױסםארטירטן גארן קויפן ביי זײ אפ די שפינערם, װעלכע פארגיצן דאס צו זײערע ארטיקלען. װען מען נעמט אראפ א פאדטיק שטיק סחורה §ון װעבשטול גיט מען עס איבער דער שטאפערין־אײנציערין, װאם איר אוי5גאבע איז דאס שטיק םחורה איבערצוקוקן, עס אויםצוניופן אויף רײן, ארײנציען §עלנדיקע שטיק פעדים און ארויסציען די טאפלטע §עדים. מיט דעם §אך פארנעמען זיך על• פי רו5 יידישע §רויען און עס געהער צו די §ארשפרײטסטע אין שטאט. עם מאכט אפט דעם אײנדרוק, אז דאס פאך װאלט געװען א מין הויז׳אינדוםטריע- ןגזא מאסנהאפטן כאראקטער טראגט עס. די שטאפערינם׳אײנציערינס טײלן זיך אויף דרײ גרופעס: די ערשטע גרופע דאם זײנען מײםמערינם װאם באקו׳ מען די םחורה §ון §אבריקאנט. זײ האלטן מײדלעך אײנציערינם בײ זיך אין דער הײם, װעלכע באקומען באצאלט פון שטיק. אין גרעסטן טײל ארבעטן די מײםטעריגס אלײן מיט. אזעלכע רעכענען זיך אן ערך א 60 פערזאן. צו דער צװײטער גרופע געהערן די מײדלעך׳אײנציערינם, װאם ארבעטן אין דער §רעמד בײ מײסטערינס. די זי״ינען §אראן אן ערך הונדערט עטלעכע און זעכציק. צו דער דריטער גרופע געהערן א צװײ צענדלינג אײנציערינס, װאם זײנען אנגעשטעלט בײ די §אבריקאנטן גופא, װעלכע שיקן זײ אפט אין אפרעטור איבעויצוציען די םחורה אויף §ײן. §ון דער אײנציערין גײט די םחורה אין אפרעטור ארײן, וװ זי מאכם אדורך די לעצטע §אזע §ון איר אויסארבעטונג. דארט װערט די סחורה געװאשן, אויסגעשוירן און געפרעםט. די גלאטע װײםע סחורות װערן דארט אויך גע§ארבן. אין זגערזש זיינען איצט §אראן 5 אפרעטור־אונטערנעמונגען: 2 יידישע און 3 דײטשע. אין אײן יידישער אפרעטור זײנען באשע§טיקט 106 ארבעטער, דער§ון 2 יידן, אײנער װי א פארטיער, דער אנדערער װיאנאכט־ היטער. דארט זײנען אויך אנגעשטעלט 3 §ארבערס און אפרעטור-מײסטערם ניט־יידן. אנגעשטעלטע ארבעטן אין דער אונטערנעמונג 6, דער§ון 3 יידן. דעם אײגנטימערם זון ארבעט אויך מיט אין דער §אבריק. אין דער צװײטער יידישער אפרעטור זײנען באשעפטיקט 130 ארבעטער, אלע ניט־יידן, 3 §אר־ בערם און אפרעטור־מײסטערם, אויך ניט־יידן, און 7 אנגעשטעלטע, §ון זײ 2 יידן. אין די לעצטע װאכן האבן זיך דארט ארגינגעקריגן א 3 יידישע ארבע׳ טערינס װי שטאפער־אײנציערינס. 71 זינט עטלעכע יאר עקםיםטירן אין זגערזש 2 קיבוצים. דער גרעםערער, קיבוץ ״באראכאװ״, צײלט א 50 מאן, דער קלענערער, קיבוץ ״ביל״ו״ - א 30 מאן. די חלוצים §ארנעמען זיך מיט די §ארשײדנסטע ארבעטן, א§ילו מימ שטוביקן דינסט, מיט װאס ס׳באשע§טיקן זיך די חלוצות. זײ דרינגען אויך ארײן אין דער אינדוסטריע. זיי גײען אויף די שװערסטע און שמוציקסטע