Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-06-01 · 3-2 (יוני-יולי) · p. [Seite]

מ. לינדער 44 דאם זײנען גרײםן, װאס האבן א דעצידירנדיקע באדייטונג אין יעדער מילחמה, און על אחת פמה וכמה אין אונדזערער, די דירעקטע אוים5ארשונג אין די שטעטלעך האט געװאלט פעסטשטעלן נישט נאר די גרײם פון עקזןנאמישן חורבן, נאר אויך באקענען זיך מיט דער פםיכאלאגישער אטמאספער, װאם §ון איר איז אין א גרויסער מאס אפהענגיק דער לעצטער םך*הפל. פון דעם שטאנדפונקט שטעלן מיט זיך פאר די אױסגעפארשטע שטעטלעך א גאנצע מאזאיק פון טיפן: זעמבראװע װיל דורכהאלטן און ראנגלט זיך מיט עקשנות פאר איר קױם — עס לאזן נישט אראפ די הענט די באיקא• טירטע און מיט לײדיקע קראמען געבליבענע סוחרים, עם זײנען זיך נישט מיאש די בעלי־מלאכות, װאס פארן איןירעגן און געװיטער אויף ירידים אין די שכנותדיקע שטעטלעך, און אראפגעטריבענע, פאריאגטע 5ון מארק שטעלן זײ אויס זײער ביםל סחורה אין פאליש פון בית־המדרש. שניאדעװע איז ארײנגעפאלן אין יאוש, — די שניאדעװער יידישע באפעלקערונג האט פאר■ לוירן דעם גלױבן, אז דער שטורעם װעט אריבער, און דאס גאנצע שטעטל איז אדורכגענומען מיט אײן געדאנק: ליקװידירן װאס גיכער, און... אװעק. בײ אזא פםיכישן צושטאנד איז קלאר, אז די אנװערן מוזן .זײן גרויסע, אן אן ערך גרעסערע, װי זײ װאלטן געדארפט זײן אין רעזולטאט 8ון דער גע5ירטער אנטי׳יידישער אקציע. די אױםפארשונג האט ארומגענומען דעם מערבדיקן טײל פון דער ביאלי• סטאקער און דעם צפונדיקן טײל פון דער לובלינער װאיעװאדשאפט, װאם גרענעצן זיך און װעלכע זײנען די ארענעם פון די שטארקםטע אנטיםעמיטישע ארױםטרעטונגען. עם זײנען אויםגעפארשט געװארן די שטעטלעך: וױסאקע״ מאזאװעצק, טשיזשעװע, סאקאלי, טשעכאנאװעץ-מאז/ טשצכאנאװעץ-בעלםק, טיקטין, יעדװאבנע, זעמבראװע, שניאדעװע און רוטקי־קאםאקי אין ביאלי• םטאקער װאיעװאדשאפט, און םאקאלאװיפאדל׳ אין לובלינער װאיעװאדשאפט. אין כמעט אלע שטעטלעך זײנען אין דער לעצטער צײט פארגעקומען אנטי• יידישע ארויםטרעטונגען, און אין אײנצלנע שטעט, וװ דירעקטע ארויםטרע• טונגען זײנען נישט פארגעקומען (למשל רוטקי־קאםאקי), איז אבער די אטמאספער מחמת דער נאענטקײט פון די אגיטאציע־צענטערם די זעלבע, װי אין די דירעקט געליטענע. אין יעדן שטעטל האט די אויםפארשונג ארומגענומען ספעציעל די דינאמיק פון יידישן און ניט־יידישן האנדל, און די פראבלעם איז גרונטיק אויםגעפארשט געװארן. אין דארף האבן די יידן פון ממיד אן געבילדעט א גאנץ קנאפן פראצ׳ און מיט אויסהאבן די יידן פון די דערפער האט מען זיך רעלאטיװ לײכט אן עצה געגעבן. דער שטורעם גײט איצט אויף דער שט$ט און אין די שטעט אויפן יידישן מםחר. פון די אויםגעכ־ארשטע שטעטלעך געהערן םאקאלי, טשיזשעװע, װיםאקע, טשעכאנאװעץ-מאז׳ און טיקטין צו װיסאקע־מאזאװעצקער קרײז און זעמבראװע,. שניאדעװע, יעדװאבנע און רוטקי׳קאםאקי צו לאמזשער